چاپ صفحه

[حق جو]

به نام خدا

با سلام

اذكار دینى افزون بر آن كه از انسان غفلت زدایى مى‌كند، معارف الهى را نیز آموزش مى‌دهد و ره توشه معرفتى مسافران به سوى خدا را فراهم مى‌كند .

 چنانكه ذكر شریف "لاحول ولا قوة الا بالله العلى العظیم" كه از گنجینه‌هاى عرشى است .

قال الله تعالى لنبیه صلى الله علیه و آله و سلم فی لیلة المعراج: اعطیتك كلمتین من خزائن عرشی لاحول ولا قوة الا بالله ولا منجا منك الا الیك (1)

معناى بلند و فواید فراوانى دارد؛ امام باقر سلام الله علیه در تفسیر این ذكر فرمودند:

آن جا كه قدرتى را به جا صرف كرده و خدا را اطاعت كرده‌اید، این قدرت بر اطاعت از ناحیه خداست و آن جا كه معصیت نكرده‌اید، در حقیقت، عنایت الهى بین شما و آن معصیت حائل شده است.

 پس لاحول ولا قوة الا بالله العلى العظیم یعنى: لا حول لنا عن معصیة الله الا بعون الله ولا قوة لنا على طاعة الله الا بتوفیق الله عزوجل.(2)

 گاهى انسان را به گناه دعوت مى‌كنند، اما مانعى فرا راه او پدید مى‌آید. او نمى‌داند راهى كه به آن دعوت شده است، راه گناه است و نیز نمى‌داند چرا راه بندان شد، اما بعد مى‌فهمد او را به مجلس گناه دعوت كرده بودند و این راه بندان، همان حول الهى بود كه بین او و گناه حائل شد.

این كه ما در نماز مى‌گوییم: بحول الله و قوته اقوم و اقعد به این معنا نیست كه فقط در حال نماز كه برمى‌خیزیم و می‌نشینیم، بقوة الله است؛ بلكه به این معناست كه همه حركات و سكنات ما، در نماز و در غیر نماز به قوت الهى است.

 پیامبر اكرم صلى الله علیه و آله و سلم این ذكر شریف را ذكر فرشتگان حامل عرش معرفى كرده است: تسبیح حملة العرش(3)

و در برخى روایات تفسیرى آمده است كه فرشتگان حامل عرش نیز كه ذات اقدس خداوند از آنان به الذین یحملون العرش(4) یاد مى‌كند،
 هنگامى كه حمل عرش الهى، یعنى مقام فرمانروایى خدا، برایشان دشوار بود ذكر لاحول ولا قوة الا بالله العلى العظیم را به آنان آموختند: اعلمكم كلمات تقولونها یخف بها علیكم. قالوا: و ما هی؟ قال: تقولون: بسم الله الرحمن الرحیم و لا حول ولا قوة الا بالله العلی العظیم و صلى الله على محمد و آله الطیبین فقالوها فحملوه(5)

البته شاید چنین ذكرى براى فرشتگان دفع تعب باشد نه رفع نصب. بنابراین، بحول الله و قوته اقوم و اقعد در نماز مصداقى از آن اصل كلى است؛ زیرا: لا حول ولا قوة الا بالله العلى العظیم ، نفى جنس است؛ یعنى، هیچ جا حیلوله و منع و هم چنین قدرت و توانى نیست مگر به عنایت ذات اقدس خداوند و اختصاصى به نماز یا غیر نماز و نیز اختصاصى به انسان و غیر او ندارد. فرشته‌ها نیز در حمل عرش، مشمول این اصل كلى و جامعند.

ائمه علیهم السلام دستور داده‌اند كه ذكر و دعایى را كه ما ارائه مى‌كنیم بگویید و آن را كم یا زیاد نكنید. این خضوع در برابر وحى، نشانه عقل است؛ زیرا با برهان فلسفى، ثابت شده است كه بشر، نیازمند به وحى است و نیاز بشر را جز وحى، چیز دیگرى تامین نمى‌كند. آنگاه بشر نمى‌تواند در برابر ره آورد وحى اظهار نظر كرده به دنبال چیزى دیگر برود. انسان عاقل، نه از این و آن، ذكر طلب مى‌كند و نه در برابر خواسته دیگران، به آنان ذكر مى‌آموزد، بلكه به همین دستورات دینى عمل مى‌كند و آن را به دیگران ارائه مى‌كند.


پی‌نوشت‌ها:


1-بحارالانوار، ج 90، ص 186.
2- بحارالانوار، ج 90، ص 187.
3- بحارالانوار، ج 90، ص 191.
4- سوره غافر، آیه 7. 5- بحارالانوار، ج 55، ص 33.
5- بحار، ج 55، ص 33

منبع : askquran

التماس دعا

 
اللهم صل علي محمد و ال محمد
اللهم عجل لوليك الفرج

[حق جو]

به نام خدا

  صد بار بعد از نماز صبح  

امام رضا(علیه‌السلام) فرمود: هر كس پس از نماز صبح صد بار بگوید: «بسم الله الرحمن الرحیم، لا حول و لا قوة الا بالله العلى العظیم»؛ به اسم اعظم خدا از سیاهى چشم به سفیدى آن نزدیك‌تر شده و به راستى كه در مدار اسم اعظم قرار گرفته است.

سفینة البحار، ج 1، ص 661.

التماس دعا

 
اللهم صل علي محمد و ال محمد  

اللهم عجل لوليك الفرج

[حق جو]

به نام خدا

  خواص ذکر "لاحول ولا قوة الا بالله"
  


اذکاري که توصيه شده‌اند، علاوه بر آن که باعث غفلت‌زدايى از انسان مى‌کنند، معارف الهى را نيز آموزش مى‌دهند و ره‌توشه معرفتى مسافران به سوى خدا را فراهم مى‌کنند، چنانکه ذکر شريف «لا حول ولا قوة الا بالله العلى العظيم» که از گنجينه‌هاى آسماني مي‌باشد:

«قال الله تعالى لنبيه صلى الله عليه و آله و سلم في ليلة المعراج: اعطيتک کلمتين من خزائن عرشي لا حول و لا قوة الا بالله و لا منجا منک الا اليک(1) معناى بلند و فوايد فراوانى دارد.

امام باقر(سلام الله عليه) در تفسير اين ذکر فرمودند: آنجا که قدرتى را به جا صرف کرده و خدا را اطاعت کرده‌ايد، اين قدرت بر اطاعت، از ناحيه خداست و آنجا که معصيت نکرده‌ايد، در حقيقت، عنايت الهى بين شما و آن معصيت حائل شده است. پس لا حول و لا قوة الا بالله العلى العظيم يعنى: لا حول لنا عن معصية الله الا بعون الله و لا قوة لنا على طاعة الله الا بتوفيق الله عزوجل.(2)


گاهى انسان را به گناه دعوت مى‌کنند، اما مانعى در مسيرش پديد مى‌آيد. او نمى‌داند راهى که به آن دعوت شده است، راه گناه است و يا نمى‌داند چرا راه‌بندان شد، اما بعد مى‌فهمد او را به مجلس گناه دعوت کرده بودند و اين راه‌بندان، همان حول الهى بود که بين او و گناه حائل شد. اين که ما در نماز مى‌گوييم: «بحول الله و قوته اقوم و اقعد» به اين معنا نيست که فقط در حال نماز که برمى‌خيزيم و مي‌نشينيم، بقوة الله است؛ بلکه به اين معناست که همه حرکات و سکنات ما، در نماز و در غير نماز به قوت الهى است.
پيامبر اکرم(صلى الله عليه و آله) اين ذکر شريف را ذکر فرشتگان حامل عرش معرفى کرده است: تسبيح حملة العرش(3) و در برخى روايات تفسيرى آمده است که فرشتگان حامل عرش نيز که ذات اقدس خداوند از آنان به الذين يحملون العرش(4) ياد مى‌کند، هنگامى که حمل عرش الهى، يعنى مقام فرمانروايى خدا، برايشان دشوار بود ذکر «لا حول ولا قوة الا بالله العلى العظيم» را به آنان آموختند: "اعلمکم کلمات تقولونها يخف بها عليکم. قالوا: و ما هي؟ قال: تقولون: بسم الله الرحمن الرحيم ولا حول ولا قوة الا بالله العلي العظيم و صلى الله على محمد و آله الطيبين فقالوها فحملوه.(5)



پيامبر گرامى اسلام (صلي الله عليه و آله) در روايتى درباره آداب و اذکار بيرون آمدن از خانه چنين فرمودند: کسى که هنگام خروج از منزل بگويد بسم الله الرحمن الرحيم دو فرشته مى‌گويند: هدايت شدى . و اگر بگويد لا حول و لا قوة الا بالله مى گويند: حفظ شدى . و اگر بگويد توکلت على الله مى گويند: بى‌نياز شدى.

در اين هنگام شيطان مى گويد: چگونه مى توانم در بنده اى که هدايت شده ، حفظ گرديده و بى نياز شده است ، نفوذ کنم .

شايد چنين ذکرى براى فرشتگان دفع سختي و دشواري باشد. ليکن، «بحول الله و قوته اقوم و اقعد» در نماز مصداقى از آن اصل کلى است. زيرا «لا حول و لا قوة الا بالله العلى العظيم»؛ يعنى، هيچ جا منع و همچنين قدرت و توانى نيست مگر به عنايت ذات اقدس خداوند و اختصاصى به نماز يا غير نماز و نيز اختصاصى به انسان و غير او ندارد.

در اينجا به ذکر برخي روايات در باب اين ذکر عظيم مي‌پردازيم:

 
تاخير زمان مرگ

امام صادق(عليه‌السلام) فرمودند: آن کس که هزار بار بگويد «لا حول ولا قوة الا بالله» خداى تعالى زيارت کعبه را روزى‌اش خواهد نمود و اگر مرگش نزديک باشد، خدا آن را به تاخير خواهد انداخت تا حج را روزى‌اش سازد.(6)

 

گنجى از بهشت

رسول خدا(صلي الله عليه و آله) فرمود: بسيار «لا حول و لا قوة الا بالله» بگوييد که آن از گنج‌هاى بهشت است.(7)

 
دور شدن هفتاد بلا

راوى مى‌گويد شنيدم که امام صادق(عليه‌السلام) فرمودند: کسى که بگويد "لا حول ولا قوة الا بالله العلى العظيم" خداى عزوجل به خاطر آن هفتاد نوع بلا را از او دور مى‌گرداند که کمترين آنها خفه شدن است.(

 
رفع درد و اندوه

از پيغمبر اکرم(صلي الله عليه و آله) روايت شده است که فرمودند: ذکر "لا حول و لا قوة الا بالله العلى العظيم" گنجى از گنج‌هاى بهشت است و آن باعث شفا يافتن از نود و نه درد است که آسان‌ترين آنها اندوه است.(9)

 

داروى نود و نه بيمارى

از رسول خدا(صلي الله عليه و آله) روايت شده است که فرمودند: گفتن ذکر «لا حول ولا قوة الا بالله العلى العظيم» دارويى است که نود و نه بيمارى را بهبود مى‌بخشد که آسان‌ترين آنها اندوه است و معناى اين کلمه چنين است هيچ حرکت و نيرويى جز به سبب و خواست خدا پديد نيامد.(10)

 

رفع شدن بلايا

از امام صادق(عليه‌السلام) روايت شده که فرمود: هر گاه نماز صبح و مغرب را خواندى، هفت بار بگو: "بسم الله الرحمن الرحيم، لا حول ولا قوة الا بالله العلى العظيم" زيرا هر کس آن را بگويد، به او جنون و جذام و برص، و هفتاد نوع از انواع بلايا نرسد.(11)

 

توصيه پيامبر به على(عليه‌السلام)

بکير مى‌گويد: از اميرالمومنين(عليه‌السلام) شنيدم که مى‌فرمود: رسول خدا(صلي الله عليه و آله) به من فرمود: اى على! آيا به تو کلماتى نياموزم؟ هر گاه که در سختى و بلايى در افتى، بگو بسم الله الرحمن الرحيم، لا حول ولا قوة الا بالله العلى العظيم؛ زيرا خداوند عزوجل به وسيله آن انواع بلا را از تو دور مي‌کند.(12)


امام رضا(عليه‌السلام) فرمود: هر کس پس از نماز صبح صد بار بگويد: «بسم الله الرحمن الرحيم، لا حول و لا قوة الا بالله العلى العظيم»؛ به اسم اعظم خدا از سياهى چشم به سفيدى آن نزديک‌تر شده و به راستى که در مدار اسم اعظم قرار گرفته است.


درمان بيمارى و ندارى

اسماعيل بن عبدالخالق گويد: مردى از اصحاب پيامبر(صلي الله عليه و آله) مدتي بود که به خدمت ايشان نرسيده بود.

رسول خدا(صلي الله عليه و آله) به او فرمود: چه چيزى باعث شد که دير نزد ما بيايي؟ عرض کرد: بيمارى و ندارى .

پيامبر فرمود: آيا به تو دعايى ياد بدهم که خدا به وسيله آن بيمارى و ندارى را از تو رفع کند؟ عرض کرد: بله يا رسول الله .

پيامبر(صلي الله عليه و آله) فرمود: بگو «لا حول و لا قوة الا بالله العلى العظيم، توکلت على الحى الذى لا يموت و الحمدلله الذى لم يتخذ(صاحبة و لا) ولدا و لم يکن له شريک فى الملک و لم يکن له ولى من الذل و کبره تکبيرا.»

آن فرد ذکر را گفت و زماني نگذشت که نزد پيغمبر(صلي الله عليه و آله) بازگشت و عرض کرد: يا رسول الله خداوند بيمارى و ندارى را از من رفع نمود.(13)

 

صد بار بعد از نماز صبح

امام رضا(عليه‌السلام) فرمود: هر کس پس از نماز صبح صد بار بگويد: «بسم الله الرحمن الرحيم، لا حول و لا قوة الا بالله العلى العظيم»؛ به اسم اعظم خدا از سياهى چشم به سفيدى آن نزديک‌تر شده و به راستى که در مدار اسم اعظم قرار گرفته است.(14)


 
سفارش حضرت على(عليه‌السلام) به کميل

امام على(عليه‌السلام) خطاب به کميل بن زياد مى‌فرمايد: اى کميل! هر روز نام خدا را بر زبان جارى کن و بگو: «لا حول و لا قوة الا بالله»؛ بر خدا توکل کن، ما را ياد کن، نام ما ببر و بر ما درود فرست.

اى کميل! به هنگام غذا نام خدايى را که با اسمش هيچ دردى زيان نرساند و نامش براى هر بدى و دردى درمان است به زبان آور.

اى کميل! به هنگام هر سختى بگو: «لا حول و لا قوة الا بالله» تا خدا آن را کفايت کند. و به هنگام نعمت بگو: الحمدلله تا زياد شود و چون روزى‌ات دير رسد، استغفار کن تا خدا گشايش دهد.(15)

 

ذکر هنگام بيرون آمدن از خانه

پيامبر گرامى اسلام (صلي الله عليه و آله) در روايتى درباره آداب و اذکار بيرون آمدن از خانه چنين فرمودند: کسى که هنگام خروج از منزل بگويد بسم الله الرحمن الرحيم دو فرشته مى‌گويند: هدايت شدى . و اگر بگويد لا حول و لا قوة الا بالله مى گويند: حفظ شدى . و اگر بگويد توکلت على الله مى گويند: بى‌نياز شدى.

در اين هنگام شيطان مى گويد: چگونه مى توانم در بنده اى که هدايت شده ، حفظ گرديده و بى نياز شده است ، نفوذ کنم .(16)

 

توسل به امام جواد(عليه‌السلام)

براى شفا يافتن هر مريضى دو رکعت نماز حاجت و توسل به حضرت جواد الائمه(عليه‌السلام) خوانده شود و بعد 146 مرتبه بگويد: «ما شاء الله لا حول و لا قوة الا بالله.» اگر در ساعتى که منسوب به آن حضرت است باشد، بسيار مفيد و ساعت آن را هم از نماز عصر تا دو ساعت بعد از آن تشخيص داده‌اند که مورد استجابت است.(17)

 

دورى شيطان

از حضرت رسول اکرم(صلي الله عليه و آله) نقل شده که فرمود: شيطان بر دو قسم است: شيطان جنى، که با گفتن «لاحول و لا قوة الا بالله العلى العظيم» از شما دور مى‌شود.

و شيطان انسى، که با فرستادن صلوات بر محمد و آلش «اللهم صل على محمد و آل محمد» از شما دور مى‌شود. (18)

 

ذکرهاى موثر در دنيا و آخرت

امام باقر(عليه‌السلام) فرمودند: شخصى به نام شبيه هذلى، حضور پيامبر اکرم(صلي الله عليه و آله) آمده و عرض کرد: اى پيامبر خدا! پيرمردى هستم که سنم بالا است و کارهايى مانند نماز، روزه، حج و جهاد را که قبلا انجام مي‌دادم، اکنون نمى‌توانم انجام دهم. اى رسول خدا! سخنى به من بياموز که ثواب خداوند را نصيبم سازد و بر من آسان گير اى رسول خدا!

حضرت فرمودند: سخنت را تکرار کن و او تکرار کرد. و به همين ترتيب تا سه بار سخن خود را تکرار کرد. آنگاه پيامبر(صلي الله عليه و آله) به او فرمودند: اطراف تو هيچ درخت و گلى نبود، مگر اين که دلشان به حالت سوخت و برايت گريه کردند. پس از نماز صبح ده بار بگو «سبحان الله العظيم و بحمده و لا حول و لا قوة الا بالله العلى العظيم»؛ (خداى بزرگ را منزه مي‌دانم و به ثناى او مشغولم و هيچ توان و نيرويى جز با يارى خداى بزرگ بلند مرتبه بزرگ نيست) که همانا خداوند بزرگ با اين ذکر تو را از کورى، ديوانگى، جذام، فقر و زير آوار ماندن محفوظ مى‌دارد.

عرض کرد: اى رسول خدا،اين ذکر براى دنيا بود، براى آخرت چه؟ پيامبر(صلي الله عليه و آله) فرمودند: اللهم اهدنى من عندک، وافض ‍ على من فضلک وانشر على من رحمتک و انزل على من برکاتک؛ (خداوندا! مرا از جانب خود راهنمايى نما و از فضل خويش بهره‌مند ساز، از رحمت خود بر من فرو ريز و از برکات خود بر من نازل فرما.)

حضرت صادق(عليه‌السلام) فرمودند: اين دستورات را گويى او با دستانش گرفت و رفت. آنگاه پيامبر (صلي الله عليه و آله) فرمودند: بدانيد که همانا اگر او در روز قيامت بيايد و اين اذکار را عمدا ترک نکرده باشد، خداوند هشت در بهشت را به روى او باز مى‌کند که از هر درى که خواست وارد شود.(19)

 

برطرف شدن حاجات

امام صادق(عليه‌السلام) فرمودند: کسى دعا مى‌کند و در پايان مى‌گويد «ماشاء الله، لاحول و لا قوة الا بالله» حاجتش برآورده شود.(20)

 

پي‌نوشت‌ها:

1- بحارالانوار، ج90، ص 186 .

2- بحارالانوار، ج90، ص187.

3- بحارالانوار، ج90، ص191.

4- سوره غافر، آيه 7.

5- بحارالانوار، ج 55، ص33.

6- مستدرک الوسائل ، ج 1، ص 396.

7- کنز العمال ، ج 1، ص 544.

8- ثواب الاعمال ، ص 349.

9- مستدرک الوسايل ، ج 1، ص 395.

10- مستدرک الوسائل ، ج 1، ص 396.

11- اصول کافى ، ج 6، ص 195.

12- اصول کافى ، ج 6، ص 311.

13- اصول کافى ، ج 6، ص 249.

14- سفينة البحار، ج 1، ص 661.

15- تحف العقول ، ص 182.

16- ثواب الاعمال ، ص 349

17- داروخانه معنوى ، ص 48.

18- اميد درماندگان ، ج 2، ص 223و 234.

19- ثواب الاعمال ، ص 341 و 342.
20- ثواب الاعمال ، ص 23


التماس دعا
 
اللهم صل علي محمد و ال محمد  

اللهم عجل لوليك الفرج